ဒုခ်ီးရားတန္း ပဋိပကၡ ႏုိင္ငံတကာ ေျပာဆုိမႈေတြကို ျမန္မာအစုိးရ တုန္႔ျပန္

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ဒုခ်ီးရားတန္းရြာမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး - လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ခ်က္ခ်င္းလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြအေပၚ အလြန္အမင္း စိတ္ပ်က္မိေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရ ျပန္ၾကားေရး ဒုဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ဗြီအိုေအကို ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို ေစာင့္ဆုိင္း သင့္တယ္လို႔လည္း ဒုဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္ က ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
အခုလို ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ေတာင္းဆုိခ်က္ေတြ၊ ဒုခ်ီးရားတန္းရြာက ျဖစ္ရပ္အေပၚ ဗုဒၶဟူးေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ေတြ၊ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ သြားေရာက္ စံုစမ္းခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒုဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္ ကို မနႏၵာခ်မ္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာ သူက အခုလို စတင္ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ သြားပါတယ္။ ေနာက္ အဲဒီေဒသက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ျခင္းခံရတဲ့ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါသြားပါတယ္။ ေနာက္စစ္ေတြမွာ အေျခစိုက္တဲ့ UNHCR နဲ႔ UNOCHA က ႏွစ္ေယာက္ ပါသြားပါတယ္။ အဲဒီမွာ အဓိကကေတာ့ အဲဒီ ျဖစ္စဥ္ တကယ္ျဖစ္ပြါးခဲ့ျခင္းရွိမရွိ ဒါကိုသြားျပီးေတာ့မွ ေဒသခံေတြရယ္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြကို သြားျပီးေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေမးျမန္းခြင့္ျပဳတာ။ ဒါက တစ္ခ်က္ပါ။

အဲဒီမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က ေမးတဲ့အခါမွာေကာ ယူအန္ကေမးတဲ့အခါမွာေကာ ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ကေမးတဲ့ အခါမွာေကာ ေအပီသတင္းစဥ္မွာ ပါတဲ့ျဖစ္စဥ္ေတြ တကယ္မျဖစ္ခဲ့ဘူး ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔သိရပါတယ္။ ဒုတိယအဆင့္ ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘာလုပ္သလဲ ဆိုေတာ့ အဲဒီမွာ ရဲတပ္ၾကပ္ၾကီး  ေသဆုံးမႈနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္ျပီးေတာ့ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနတဲ့ ရြာသားေတြရွိတဲ့ ရြာကိုသြားေတြ႔ပါတယ္။

သြားေတြ႕ျပီးေတာ့ ရြာသားေတြကို မိမိေနရာမွာ မိမိျပန္လည္ေနထိုင္ဖို႔ ဒီရာဇဝတ္မႈနဲ႔ပါတ္သက္လို႕ အမႈမွန္ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ ပဲ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ကိုယ္႔မွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တာမရွိရင္ ဘာမွ မစိုးရိမ္ျခင္းမရွိဖို႔ ဆိုျပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သြားေျပာပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ေခၚယူထားတဲ့လူ ၂ေယာက္ကိုလည္း အျပစ္မရွိေၾကာင္းေတြ႔ရင္ ျပန္လႊတ္ေပးမယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ရွင္းျပခဲ႔ပါတယ္။

နံပါတ္သုံးအခ်က္ကေတာ့ အခင္းျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ရြာကို က်ေနာ္တို႔သြားပါတယ္။ သြားျပီးေတာ့ အဲဒီရြာမွာ တပ္ၾကပ္ၾကီးရဲ့ ေသြးစြန္းေနတဲ့ အဝတ္ေတြေတြ႔ တဲ့ေနရာ သူ႕ရဲ့ခ်ပ္ဝတ္တန္ဆာေတြ ေတြ႔တဲ့ေနရာေတြကို သြားၾကည္႔ပါတယ္။ ျပီးလို႔ရွိရင္ လူေတြ ထြက္ေျပးတဲ့အခါမွာ ထားပစ္ခဲ့တဲ့ ပစၥည္းေတြနဲ႔ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ေတြ ဒီလိုဟာမ်ိဳးေတြကို ပ်က္စီးတာမ်ိဳး မရွိေအာင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ရဲ့ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားတဲ့ အေျခအေန အိမ္ေတြ မပ်က္စီးေအာင္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားတဲ့အေျခအေန အဲဒါေတြအားလုံးကို သြားၾကည္႔ပါတယ္။ ဒါက လက္ရွိေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ အေျခအေနေပါ့။

မနႏၵာခ်မ္း။   ဟုတ္ကဲ့ပါရွင့္ က်မတို႔ ေနာက္ထပ္ ၾကားသိရတဲ့ သတင္းေတြ အရေပါ့ေနာ္။ ဒီလိုလာေရာက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေမးျမန္းတဲ့အခါမွာ အျဖစ္မွန္မေျပာဖို႔ဆိုၿပီး အာဏာပိုင္ေတြက ပိတ္ထားတယ္ဆိုၿပီး သတင္းထြက္ေနပါတယ္ရွင့္။ တခ်ိဳ႕ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။ အဲ့ဒီ့အေပၚမွာေရာ ဝန္ႀကီးအေနနဲ႔ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ဦးရဲထြဋ္( ဒုတိယျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး)

“ဒီျဖစ္စဥ္ႀကီးတခုလံုးကေပါ့ေနာ္ တကယ္က်ေတာ့ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ား အစည္းအေဝးလုပ္တဲ့အခ်ိန္ ေနာက္တခါ မစၥတာနမ္ဗီးယား လာတဲ့အခ်ိန္ ဒါေတြကို အခ်ိန္ကိုက္ၿပီးေတာ့မွ ရဲတပ္ၾကပ္ႀကီးကို အကြက္ဆင္ၿပီး လံႈ႕ေဆာ္ၿပီးမွ တုိက္ခုိက္တယ္။ တဖက္က က်ေနာ္တို႔ဘက္က ဥပေဒနဲ႔အညီ ပံုမွန္ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္တဲ့ အခါမွာ သူတို႔ရဲ့ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈကို ေဖ်ာက္ဖ်က္သြားေအာင္လို႔ ဟိုဘက္က ေနၿပီးေတာ့မွ ဒီလို သတင္းမွားေတြ ထုတ္လႊင့္တယ္။

က်ေနာ္တို႔က အျဖစ္မွန္ကိုေျပာဖို႔ ဘာမွပိတ္ပင္စရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တုိင္က အျဖစ္မွန္ကို ေဖာ္ထုတ္ခ်င္လို႔ သြားေနတာ။ တကယ္ေတာ့ အဲ့ဒီ့ေဒသမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔နီးၿပီးေတာ့မွ မိုဘိုင္းလ္ဖုန္းေတြ ဒီေလာက္ ရွိေနတာ၊ ဒီျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ သူတို႔မွာ ဓာတ္ပံု တစ္ပံုေတာင္ ျပႏုိင္စရာမရွိဘူး။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ျဖစ္စဥ္က မွားယြင္းတဲ့ျဖစ္စဥ္၊ ဒါဟာ အကြက္က်က်နဲ႔ ဒီကိစၥကို ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာေတြေပၚ ေရာက္ေအာင္ လုပ္ေနတဲ့ကိစၥ၊ ဒီကိစၥမွာ ခုနကလို AP လို သတင္းဌာနမ်ိဳးေတြ၊ ကုလသမဂၢလို အဖြဲ႔အစည္းမ်ိဳးေတြက အဲ့ဒီ့ေဒသမွာ ရွိတဲ့ ကုလသမဂၢ အရာရွိေတြရဲ့ ေျပာစကားကို မေမးပဲနဲ႔ တဖက္က လာတဲ့ သတင္းေတြ၊ ဘာမွ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္တဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြ ကေန ေျပာတဲ့ဟာေတြကို ကိုးကားၿပီး လုပ္တာေတာ့ အင္မတန္မွ ဝမ္းနည္းဖို႔ေကာင္းတယ္။
ေဒသတြင္းမွာ ရွိတဲ့ သံသယေတြ၊ တင္းမာမႈေတြကို ပိုျမင့္မားေအာင္ လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ တမင္တကာ ရည္ရြယ္ၿပီးေတာ့မွ ပဋိပကၡေတြ ျပန္ျဖစ္ေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္တဲ့ သေဘာမ်ိဳးျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။"

နႏၵာခ်မ္း။  ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ အေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ခရီးစဥ္ၿပီးသြားလို႔ရွိရင္၊  ေနာက္ဆက္တြဲေပါ့ေလ သူတို႔စံုစမ္းသိရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ဘာဆက္လုပ္သြားဖို႔ရွိပါသလဲရွင့္။ ဥပမာ လႊတ္ေတာ္ကို တင္ျပဖို႔႔ရွိသလား။

ဦးရဲထြဋ္(ဒုတိယျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး)

" ဒါကေတာ့ ခုနကလို တုိင္ၾကားခ်က္တခု ရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ျပည္နယ္မွာ တာဝန္ရွိတဲ့ သူေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားက အဖြဲ႔အစည္းေတြ စစ္ေဆးတယ္။ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွ က်ေနာ္တို႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ စံုစမ္းစရာမရွိဘူး။ သို႔ေသာ္ ဒီမွာ တခ်ိဳ႕ သံတမန္မ်ားက သူတို႔ အဲ့ဒီ့ေနရာကို သြားေရာက္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာခ်င္တယ္လို႔ လာေရာက္ညိႇႏိႈင္းတာေတြရွိတယ္။ ဒါေတြကိုေတာ့ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လိုစီစဥ္ေပးရမယ္ဆုိတာ စဥ္းစားေဆာင္ရြက္တုန္းပဲရွိေသးတယ္။

အခု တကယ္အမႈေပၚေအာင္ စံုစမ္းေနတာက ရဲတပ္ၾကပ္ႀကီးကို သတ္လိုက္တဲ့ လံႈ႕ေဆာ္တဲ့ တရားခံကို က်ေနာ္တို႔ မိေအာင္ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ေန တယ္။ ေလာေလာဆယ္ က်ေနာ္တို႔ စံုစမ္းရတဲ့ သတင္းအရ သူက RSO မွာ ေလ့က်င့္ခဲ့ၿပီးေတာ့မွ တဖက္ႏုိင္ငံကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရတယ္။"

နႏၵာခ်မ္း။   ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မေန႔တုန္းက ႏုိင္ငံတကာကေရာ၊ ကုလသမဂၢကပါ ဒီျဖစ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပစ္တင္ရံႈ႕ခ်တဲ့ အေၾကာင္း၊ ၿပီးေတာ့ ဘက္မလိုက္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ခုကို ခ်က္ျခင္းလုပ္ေပးဖို႔နဲ႔ ေဘးဒဏ္ ခံရသူေတြ၊ မိသားစုဝင္ေတြကို တရားမ်တတဲ့ ခံစားမႈရေအာင္ လုပ္ေပးပါ ဆိုၿပီး ျမန္မာအစိုးရကို ေတာင္းဆိုပါတယ္ရွင့္။ ဒီ့အေပၚမွာ ဝန္ႀကီးအေနနဲ႔ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ဦးရဲထြဋ္(ဒုတိယျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး)

" အဲ့တာကေတာ့ ကုလသမဂၢလို ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းမ်ိဳးက ဒီမွာရွိတဲ့ အစိုးရနဲ႔ Confirm လုပ္ၿပီးေတာ့မွ ထုတ္ျပန္ရမယ့္အစား၊ တဖက္ကရတဲ့ သတင္းတခုတည္းကို အေျခတည္ၿပီးေတာ့ ထုတ္ျပန္တာ တကယ္ေတာ့ သံတမန္က်င့္ဝတ္နဲ႔မညီလို႔  က်ေနာ္တို႔ လံုးဝ လက္မခံပါဘူး။ ပယ္ခ်ပါတယ္။ တကယ္စာနာရမယ့္ မိသားစုက ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ ရဲတပ္ၾကပ္ႀကီးရဲ့ မိသားစု၊ ဒါကိုပဲ စာနာရမွာ။

က်န္တဲ့သူေတြက စိုးရိမ္လို႔ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနတဲ့သူေတြ၊ သူတို႔ရဲ့ အိမ္ေတြ မပ်က္ဆီးေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ေရွာက္ေပးထားတယ္။ အဲ့တာကို ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ အရာရွိေတြကိုယ္တုိင္ မ်က္ျမင္ေတြ႔ၿပီးၿပီ။ ဒီလူေတြဆီက သတင္းကို Confirm ရေအာင္ မေစာင့္ပဲနဲ႔ ကုလသမဂၢက အလြယ္တကူ ထုတ္ျပန္တာ က်ေနာ္တို႔ အင္မတန္မွ စိတ္ပ်က္စရာေကာင္းပါတယ္။

နႏၵာခ်မ္း။   ။ ဟုတ္ကဲ့ ၊ ဝန္ႀကီး ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္ရွင့္။

ဒါကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ ျပန္ၾကားေရး ဒု၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္ ကို မနႏၵာခ်မ္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ လူသားခ်င္း စာနာကူညီမႈဆိုင္ရာ ညႇိႏိႈင္းေရးမွဴး ဗယ္လာရီ ေအးေမာ့စ္ (Valerie Amos) နဲ႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာ မင္းႀကီး နာဗီ ပီေလး တို႔ကေန ၾကာသပေတးေန႔က တၿပိဳင္တည္း ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ၿပီးေတာ့ - အၾကမ္းဖက္မႈအေပၚ ဘက္မလိုက္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ခု ခ်က္ျခင္းျပဳလုပ္ဖို႔၊ ဒုခ်ီးရားတန္းရြာမွာ အသက္ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့အေပၚ ျပစ္တင္ ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္းနဲ႔ ေဘးဒဏ္ခံခဲ့ရသူေတြနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြ တရားမွ်တမႈ ခံစားရေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြကို ေတာင္းဆိုေၾကာင္း၊ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ကို အေထာက္အကူ ျပဳေပးဖို႔အတြက္ မိမိရဲ႕ဌာနအေနနဲ႔ အဆင္သင့္ရွိတဲ့အေၾကာင္းေတြကို ေျပာဆိုခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

VOA