၂၀၃၀ အမီ ျမန္မာတျပည္လုံး လွ်ပ္စစ္မီးနဲ႔အရည္အေသြးမီ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈရေရး ကမၻာ့ဘဏ္ကူမည္

 ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္း ၂၀၃၀ ခုႏွစ္မွာ ျပည္သူအားလံုး လွ်ပ္စစ္မီးရရိွေရးနဲ႔ အရည္အေသြးျပည့္မီတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈရရိွေရးဆိုတဲ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္အတြက္ ကမၻာ့ဘဏ္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း (၂,၀၀၀) ပမာဏရိွတဲ့ ႏွစ္ရွည္ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ကမၻာဘဏ္ ဥကၠ႒က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ လွ်ပ္စစ္မီးရရိွေရး အတြက္ ထုတ္လုပ္ေရးနဲ႔ ျဖန္႔ျဖဴးေရးပိုင္းေတြမွာ ေဒၚလာ သန္းတေထာင္ အကုန္အက်ခံသြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီကေန႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပဳလုပ္သြားတဲ့ ကမၻာဘဏ္ဥကၠ႒ရဲ႕ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ရန္ကုန္႐ံုးခဲြ ကေန ကိုသားညြန္႔ဦး သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။
ျမန္မာႏို္င္ငံရဲ႕ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းေတြ ပိုၿပီးအားျဖစ္လာေစဖို႔နဲ႔ ျမန္မာလူထုရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ေတြ ျမင့္တက္လာေစဖို႔ ကမၻာဘဏ္အေနနဲ႔ အခုလို အကူအညီေတြေပးသြားမယ္လို႔ ကမၻာဘဏ္ဥကၠ႒ ဂ်င္ယံုကမ္က ဒီကေန႔ ေနျပည္ေတာ္သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြမွာ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ငန္းေတြကို ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုခဲ့သလို ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဒီမိုကေရစီေရနဲ႔ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးတခါးဖြင့္မႈေတြလုပ္လာၿပီး ေဒသတြင္းနဲ႔လည္း တစည္းတလံုးတည္း ရိွလာတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အမ်ိဳးသားထုတ္ကုန္ပမာဏတိုးမ်ားလာသလို ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဟာလည္း သံုးဆေလာက္အထိ တက္လာတယ္လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

“ကမၻာ့ဘဏ္အုပ္စုနဲ႔အတူ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာဘ႑ာေရးေကာ္ပိုေရးရွင္း IFC နဲ႔ ႏိုင္ငံစံုအက်ိဳးတူ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအာမခံေရး ေအဂ်င္စီ MEGA အဖဲြ႔ေတြဟာ ျမန္မာလူထုအားလံုးရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ ျမင့္တက္လာေရးအတြက္ ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို အကူအညီေတြေပးသြားဖို႔ ပိုင္းျဖတ္ထားပါတယ္။ အစိတ္အပိုင္းတရပ္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းႏွစ္ေထာင္ပမာဏ ႏွစ္ရွည္ဖံြ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး အစီအစဥ္ ရိွပါတယ္။ ဒါဟာဆိုရင္ ၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ လူတိုင္း လွ်ပ္စစ္မီးရေစရမယ္ဆိုတဲ့ ျမန္မာ အစိုးရရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ ႏို္င္ငံတကာအဆင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ အျခားဖ႔ံြၿဖိဳးေရး ရည္မွန္းခ်က္္ေတြအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမွာပါ။”

ဒီေပးမယ့္ အကူအညီထဲက ေဒၚလာ သန္းတေထာင္ကိုေတာ့ အေရးႀကီးတဲ့ လူတိုင္းလွ်ပ္စစ္မီးရရိွေရး အတြက္ အသံုးျပဳမယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီးရရိွေရး ဟာ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ ျမင့္တက္လာေရးသာမက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြအားေကာင္းေမာင္းသန္ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ပါ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ဥကၠ႒က ေျပာသြားပါတယ္။

“လက္ရိွအားျဖင့္ ျမန္မာလူထု ၇၀% ဟာ လွ်ပ္စစ္မီးမရၾကပါဘူး။ လွ်ပ္စစ္မီး ရရိွျခင္းဟာ ဆင္းရဲမႈ ေလွ်ာ့ပါးေရးကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္မွာပါ။ ေက်ာင္းသားေတြ ညပိုင္းမွာ စာဖတ္ႏိုင္ၾကမယ္။ ေဆး႐ံုေတြမွာ လွ်ပ္စစ္မီးရတာေၾကာင့္ စက္ပစၥည္းနဲ႔ နည္းပညာေတြ အသံုးျပဳႏိုင္ပါမယ္။ ေဆး၀ါးေတြကို အေအးခန္းေတြမွာ ထားႏိုင္မယ္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ လည္ပတ္ႏိုင္မယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း လွ်ပ္စစ္မီး ရရိွေရးအတြက္ ထုတ္လုပ္ေရး ျဖန္႔ျဖဴးေရးပိုင္းေတြ အတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းတေထာင္ အသံုးျပဳသြားပါမယ္။”

ျမန္မာျပည္သူ ၇၅ % အထူးသျဖင့္ ေက်းလက္ေနျပည္သူေတြဟာ အရည္အေသြး ျပည့္မီတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကို မရၾကသလို ေဆး၀ါးကုသဖို႔ ေငြေၾကးမတတ္ႏိုင္တဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါး သူေတြျဖစ္ေနတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ဥကၠ႒က ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အခု ဖံြ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ထဲမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကိစၥကိုလည္း ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ရမယ့္ ကိစၥအေနနဲ႔ ထည့္သြင္းထားတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ကမၻာ့ဘဏ္ဥကၠ႒ ဂ်င္ယံုကမ္ဟာ ဒီကေန႔မွာပဲ ျမန္မာသမၼတဦးသိန္းစိန္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ နာယက သူရဦးေရႊမန္းတု႔ိအျပင္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ပါ သီးျခားစီ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြမွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရက ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ေလ်ာ့ပါးေရး အတြက္ ရည္မွန္းထားခ်က္ေတြနဲ႔ ကမၻာ့ဘဏ္က ရည္မွန္းခ်က္ေတြ အေတာ္ေလး တူညီ ေနတာေၾကာင့္ ဒီအေပၚမွာ လုပ္ငန္းေတြအေပၚ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ ရန္ကုန္႐ံုး ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ကိုေက်ာ္စိုးလင္းက ဗီြအိုေအကို ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

“ကမၻာ့ဘဏ္အုပ္စုရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈေတြကို ေဝမွ်ခံစားႏုိင္ေရးဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ႏ ႏွစ္ခုနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အခါမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလည္း ေက်းလက္ေဒသမွာရွိတဲ့လူေတြရဲ႕ ဘဝေတြကိုလည္း တိုးတက္ဖို႔ ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ ပါပါတယ္။ အဲဒီလိုဆိုေတာ့ ဒီျမန္မာႏုိင္ငံ လက္ရွိ အစိုးရမွာလည္း သူတို႔ ဦးတည္ခ်က္ထားၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးတို႔၊ ေက်းလက္ေဒသ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးတို႔ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရက သြားေနတဲ့လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ကမၻာ့ဘဏ္အုပ္စုက သြားေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းက ကိုက္ညီေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္ေပါ့။

“….ဆိုတဲ့အခါက်- ဒီဘက္မွာရွိေနတဲ့ အစိုးရဘက္က ထားရွိတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရး ဦးစားေပးလုပ္ငန္းေတြကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ေမးျမန္းၿပီးေတာ့မွ ဘာေတြဆက္လုပ္သြားသင့္တယ္ဆိုတာ အႀကံဉာဏ္ ယူၿပီးေတာ့မွ ေဆာင္ရြက္သြားမွာ၊ ေဆြးေႏြးတာေတြ ရွိပါတယ္။”

ကမၻာ့ဘဏ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းေတြကို ဆက္လက္ကူညီသြားမယ့္ အေၾကာင္းလည္း ကတိျပဳေျပာဆိုသြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ကမၻာ့ဘဏ္ဥကၠ႒ ဂ်င္ယံုကမ္ဟာ ဒီကေန႔ပဲ ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပဳလုပ္သြားတဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ေဖာ္ရမ္မွာလည္း မိန္႔ခြန္းေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒီကေန႔ညေနပိုင္းမွာေတာ့ ေနျပည္ေတာ္ ႏိုင္ငံတကာ ေလဆိပ္ကတဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထြက္ခြာသြားၿပီျဖစ္ပါတယ္။

တဆက္တည္းမွာပဲ ကမၻာ့ဘဏ္ဥကၠ႒က ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ ဒုခ်ီးရားတန္းေက်းရြာက သတ္ျဖတ္ခံရတယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးသင့္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလအတြင္းမွာပဲ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ဒုခ်ီးရားတန္းေက်းရြာမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ အနည္းဆံုး (၄၀) ေလာက္ သတ္ျဖတ္ခံရတယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့တဲ့အေပၚ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးလုပ္ဖို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ဥကၠ႒ Jim Yong Kim က တနလၤာေန႔မွာ ေတာင္းဆိုပါတယ္။

"အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို က်ေနာ္တို႔ လ်စ္လွ်ဴ႐ႈထားမွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ေနာက္ အစိုးရအေနနဲ႔လည္း ဒီကိစၥ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအတြက္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး နည္းလမ္းေပါင္းစံု အသံုးျပဳေဆာင္ရြက္ၿပီး သင့္ေလ်ာ္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း" - ကမၻာ့ဘဏ္ဥကၠ႒ Jim Yong Kim က ဒီကေန႔ ေနျပည္ေတာ္မွာျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြမွာ ေျပာဆိုသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလ အေစာပိုင္းတုန္းကပဲ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ ဒုခ်ီးရားတန္းေက်းရြာက ေဒသခံ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္အနည္းဆံုး (၄၀) ေလာက္ သတ္ျဖတ္ခံရတယ္ဆိုၿပီး ကုလသမဂၢနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက ေျပာဆိုခဲ့ၾကတာပါ။ ဒုခ်ီရားတန္းေက်းရြာမွာ အစုလိုက္ အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္မႈမရွိပါဘူးဆိုၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ေသာၾကာေန႔တုန္းကပဲ ျမန္မာျပန္ၾကားေရး ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ျငင္းဆိုထားတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

VOA