သတိေပးသံညံလာေသာ လက္သည္အေရး

အရပ္လက္သည္၏ နည္းစနစ္ မမွန္ေသာ ေမြးဖြားမႈေၾကာင့္ အခ်င္းမွ ေသြးထြက္လြန္ကာ အသက္ ၃၀ ဝန္းက်င္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္တစ္ဦး အင္းစိန္ေဆး႐ုံသို႔ အေရးေပၚ ေရာက္ရွိလာသည္။
အႁမႊာ ကိုယ္ဝန္ ေဆာင္ထားေသာ္လည္း ကိုယ္ဝန္ ရွိကတည္းက ဗိုက္ကို အရပ္လက္သည္ကိုသာ အားကိုးအပ္ခဲ့သည့္အတြက္ အႁမႊာကေလးမွန္း မသိဘဲ တစ္ဦးသာ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး တစ္ဦးမွာ ဗိုက္ထဲတြင္ က်န္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ အခ်င္းမွ ေသြးမတိတ္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း တာဝန္က် ဆရာဝန္က စစ္ေဆး ေျပာၾကားမွ မိသားစုဝင္မ်ား နားလည္ခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ဗိုက္ထဲ က်န္ေနေသးေသာ ကေလးငယ္ကို လက္သည္ႏွင့္ပင္ ဆက္လက္ ေမြးဖြားခဲ့ျခင္းက မိခင္ႏွင့္ ကေလးအတြက္ အႏၲရာယ္ေတာထဲ တြန္းပို႔လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းရင္း အားလုံးသိ၍ ေဆး႐ုံေရာက္ခ်ိန္တြင္ မိခင္အသက္ကို စေတးလိုက္ရသည္။
ယင္းအျဖစ္အပ်က္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈ အျမင့္ဆုံး ရန္ကုန္ၿမဳိ႕၏ ဧရိယာအတြင္းမွာပင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လက္ရွိ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္ တစ္ခုျဖစ္ေသာ မိခင္ေသႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ သတိေပး ေခါင္းေလာင္းသံ တစ္ခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။

အရန္သားဖြားဆရာ၊ ဆရာမမ်ား ႐ြာတိုင္းနီးပါး ေမြးထုတ္ေပးရန္ လ်ာထားေသာ္လည္း က်န္းမာေရး အသိပညာ နည္းပါးေသာေၾကာင့္ အရပ္လက္သည္ အားကိုးသည့္ ဓေလ့မွာ ယခုထက္တိုင္ မေပ်ာက္ ေသးေခ်။

အရပ္လက္သည္မ်ားမွာ သားဖြား ဆရာမမ်ား၏ ကေလးေမြးဖြားပုံကို ႀကံဳဖူး၊ ျမင္ဖူးကာ လက္တည့္စမ္းရင္း အစိုးရ အဆက္ဆက္ သားဖြားဆရာမ မေရာက္ႏိုင္ေသာ ေဆး႐ုံ၊ ေဆးေပးခန္း မရွိသည့္ ေက်း႐ြာမ်ားတြင္ မရွိမျဖစ္ အေရးပါသူမ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ ၎တို႔ေၾကာင့္ ေရွာ႐ွဴစြာ ေမြးဖြားၿပီးေသာ ကေလးငယ္မ်ား ရွိေသာ္လည္း အသက္ေပးသြားေသာ မိခင္ႏွင့္ ကေလးငယ္ ေျမာက္ျမားစြာ ရွိခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ားသည္ မီးတြင္း ေသြးသြန္ျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ဆိပ္ တက္ျခင္းႏွင့္ သားပ်က္ သားေလ်ာျခင္း တို႔ေၾကာင့္ အမ်ားဆုံး ေသဆုံးေနရေၾကာင္း က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွ စုံစမ္းသိရွိရသည္။

ယင္းေၾကာင့္ အစိုးရသစ္ လက္ထက္တြင္ ေက်း႐ြာတိုင္း အရန္သားဖြား ဆရာမ ထားရွိရန္ စီမံေဆာင္႐ြက္ ခဲ့ေသာ္လည္း က်န္းမာေရး အသုံးစရိတ္ နည္းပါးေသးသည့္အတြက္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး လႊမ္းၿခံဳမိရန္ ခက္ခဲေနေသးေၾကာင္း က်န္းမာေရး အသိုင္းအဝိုင္းက ေျပာဆိုသည္။

အဆိုပါ အေၾကာင္းရင္း မ်ားေၾကာင့္ အရပ္လက္သည္ က႑မွာ ယခုထက္တိုင္ ေပ်ာက္ပ်က္သြားျခင္း မရွိဘဲ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ လက္႐ုံးတစ္ဆူပင္ ျဖစ္ေနေသးသည္။
“ေဆး႐ုံကို လက္လြန္ၿပီးမွ ေရာက္လာတာမ်ားတယ္။ လက္သည္ ဘယ္သူလဲ၊ ဘယ္ကလဲေမးရင္ လုံးဝမေျဖၾကဘူး။ သူတို႔ အသက္သခင္ ေက်းဇူးရွင္လိုမ်ဳိးပဲ ႏႈတ္လုံတယ္” ဟု အင္းစိန္ေဆး႐ုံတြင္ တာဝန္က်ေနေသာ လက္ေထာက္ ဆရာဝန္ ေဒါက္တာ ေက်ာ္ျပည့္ၿဖဳိးေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

အရပ္လက္သည္မ်ားႏွင့္ ေမြးဖြားလိုသူ မ်ားကလည္း ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံမ်ား၏ ေဆးဖိုးကုန္က်စရိတ္၊ သြားလာရ ခက္ခဲေသာ ေဒသမ်ား ျဖစ္ပါက အဆင့္ဆင့္ သြားရျခင္း၊  အိမ္တြင္ က်န္ရစ္ေသာ ကေလးငယ္မ်ား ေစာင့္ေရွာက္ရန္ႏွင့္ ေဆး႐ုံ အကူေစာင့္ေပးရန္ လူပိုမရွိျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ေနအိမ္၌ပင္ ေမြးဖြားခဲ့ၾကေၾကာင္း လက္သည္ႏွင့္ ေမြးဖြားဖူးသူမ်ားက ဆိုသည္။

က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက အသုံးစရိတ္မ်ား တိုးျမႇင့္ကာ အေျခခံ ေဆးဝါးမ်ား ေထာက္ပံ့ျခင္းႏွင့္ အေရးေပၚ လူနာမ်ား၊ မီးဖြားလူနာမ်ားအတြက္ စရိတ္မွ်ေပး က်န္းမာေရးစနစ္ ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ္လည္း မီးဖြားစရိတ္ ကုန္က်စရိတ္မွာ မိသားစုမ်ားေသာ ေငြေၾကးခ်ဳိ႕တဲ့သည့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ားအတြက္ ခက္ခဲမႈမ်ားရွိသည္။
“ကြၽန္ေတာ္က မိခင္သက္သာေအာင္ အထူးကု ေဆးခန္းမွာပဲ ေမြးလိုက္တာ။ ႐ိုး႐ိုးမေမြးႏိုင္ေတာ့ ခြဲစိတ္ေမြးရတယ္။ ေဆး႐ုံတစ္ပတ္ တက္ရတယ္။ ဆရာဝန္ ၾကည့္ေပးခကေနစၿပီး ခြဲစိတ္ခန္းခ၊ ေဆးဖိုး စုစုေပါင္း ကုန္က်စရိတ္ ငါးသိန္းေလာက္ရွိတယ္” ဟု အထူးကုေဆး႐ုံတြင္ ေမြးဖြားခဲ့ေသာ ကေလးဖခင္ ကိုေဇာ္ထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

အစိုးရ ေဆး႐ုံမ်ားတြင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအတြက္ ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးရာတြင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားအတြက္ မည္သည့္ပစၥည္းဖိုးမွ မေပးရေၾကာင္း၊ ေငြေၾကး အဆင္ေျပေသာ သူမ်ားကို စရိတ္မွ်ေပးစနစ္ျဖင့္ ကေလးေမြးဖြားရာတြင္ အသုံးျပဳရန္ လိုအပ္ေသာ ပစၥည္းမ်ားကို ကိုယ္တိုင္ ဝယ္ခိုင္းကာ ဆရာ၀န္မ်ားက ေမြးဖြားေပးေၾကာင္း အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာဝန္ ေဒါက္တာစည္သူေအာင္က ေျပာၾကားသည္။
“႐ိုး႐ိုးပဲေမြးရင္ ကုန္က်စရိတ္ သုံးေသာင္းေက်ာ္ပဲ ရွိတယ္။ ခြဲေမြးတာက်ေတာ့ လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြကို ဝယ္ခိုင္းရတယ္။ အဓိကက ပိုးသတ္ေဆး၊ လက္အိတ္၊ ခြဲစိတ္ဝတ္စုံ၊ ကေလးအႏွီး၊ ေစ်းႀကီးတဲ့ ေဆးတခ်ဳိ႕နဲ႔ တစ္ကိုယ္ေရ အသုံးအေဆာင္ေတြေပါ့” ဟု ၎ကဆိုသည္။
“အိမ္မွာက အေမရွိတယ္၊ ကေလးေမြး စရိတ္ကလည္း ေဆး႐ုံမွာေလာက္ မကုန္ဘူး။ သူမ်ားေတြလည္း ေမြးေနၾကတာပဲ။ ဘာမွမျဖစ္ဘူးေလ။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြ အားလုံးကို အိမ္မွာပဲ ေမြးခဲ့တယ္” ဟု ကေလးေျခာက္ေယာက္၏မိခင္ အသက္ ၄၀ ေက်ာ္အရြယ္ ေဒၚသန္းေအး (နာမည္လႊဲ) ကဆိုသည္။

လာမည့္ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ က်န္းမာေရး ကုန္က်စရိတ္အတြက္ စုစုေပါင္း အသုံးစရိတ္၏ ၃ ဒသမ ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးျမႇင့္ေပးရန္ ဇန္နဝါရီလ ၇ ရက္ေန႔က ဘ႑ာေရး ေကာ္မရွင္ အစည္းအေဝးတြင္ အတည္ျပဳထားသည္။

က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ယင္းအသုံးစရိတ္ႏွင့္ အေျခခံေဆးဝါးႏွင့္ ေဆးပစၥည္းမ်ား ဝယ္ယူျခင္း၊ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ၊ ေဆးေပးခန္းမ်ား ေဆာက္လုပ္ျခင္းတို႔တြင္ သုံးစြဲသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ မင္းသန္းညႊန္႔က ေျပာၾကားသည္။

အလားတူ မိခင္ႏွင့္ကေလး က်န္းမာေရး အတြက္လည္း ငါးႏွစ္မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းကို အၿပီးသတ္ ေရးဆြဲထားၿပီး ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ မိသားစု စီမံကိန္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အသိအမွတ္ျပဳ ထည့္သြင္း ထားသည့္အတြက္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီမ်ား ပိုမိုရရွိလာႏိုင္ဖြယ္ ရွိေၾကာင္း မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရးလုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံမွ သိရသည္။

မိခင္ေသႏႈန္း ေလ်ာ့က်ေရး အရပ္လက္သည္မ်ားအေပၚ ယုံၾကည္အားကိုးမႈ ေလွ်ာ့ခ်ရန္ႏွင့္ လက္ေတြ႕အသုံး၀င္ေသာ သားဖြားဆရာမမ်ား ေမြးထုတ္ရန္ အခ်ိန္မွာ တစ္ႏွစ္နီးပါးသာ က်န္ေတာ့သည္။

ကုလသမဂၢက တြက္ခ်က္ထားေသာ စာရင္းမ်ားအရ မိခင္တစ္သိန္းတြင္ ၂၀၀ ဦး ေသဆုံးေနေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ထားသည္။
“၂၀၁၅ မွာ မိခင္ေသႏႈန္းကို မိခင္တစ္သိန္းမွာ ေသႏႈန္း ၁၃၀ ဦးအထိ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ဦးစားေပး လုပ္ေနတယ္” ဟု က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန မိခင္ႏွင့္ ကေလးဌာနစိတ္ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာသိဂႌျမင့္က ေျပာဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ မိ႐ိုးဖလာ အားထားခဲ့ေသာ အရပ္လက္သည္မ်ားအေပၚ ယုံၾကည္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ရန္ က်န္းမာေရး အသိပညာ သာမက လူမႈစီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးပါ တစ္ၿပဳိင္နက္တည္း လိုအပ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး အသိုင္းအဝိုင္းက ေဝဖန္ၾကသည္။

ေဒၚသန္းေအးကဲ့သို႔ လက္သည္ မေၾကာက္ေသာ မိခင္မ်ားအတြက္ မီးဖြားရန္ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္မ်ား မျဖည့္ဆည္းသေရြ႕ မိခင္ေသႏႈန္း လုံးဝေလ်ာ့ပါးရန္ အေျဖထြက္မလာႏိုင္ေခ်။
“ပထမဆုံးကေလး ေမြးတုန္းကေတာ့ အရမ္းေၾကာက္တယ္။ ေနာက္ကေလးေတြက်ေတာ့ ေမြးဖူးသြားေတာ့ မေၾကာက္ေတာ့ဘူး” ဟု ၎က ပြင့္လင္းစြာ ေျပာၾကားသြားသည္။       

Written by လဲ့ရည္ျမင့္
The Voice Weekly